Het middel is de merknaam van het geneesmiddel midazolam, een snel werkende benzodiazepine. Dit medicijn wordt in de medische praktijk veel gebruikt als slaapmiddel, kalmerend middel en voor sedatie bij onderzoeken en operaties.
Je komt het middel tegen in uiteenlopende situaties: bij ernstige slapeloosheid die niet reageert op andere behandelingen, bij het stoppen van een epileptische aanval, om onrust te verminderen voor een medische ingreep, of in de laatste levensfase om lijden te verlichten.
Het middel is uitsluitend op recept verkrijgbaar. Het wordt meestal voorgeschreven en toegediend in het ziekenhuis of via een behandelend arts. Omdat het een sterk werkend middel is met risico’s op gewenning en afhankelijkheid, bepaalt de arts altijd zorgvuldig of en hoelang je dit medicijn nodig hebt.
Wat is nu het middel (midazolam) precies?
De werkzame stof in dit middel is midazolam, dat behoort tot de groep van benzodiazepinen, een klasse geneesmiddelen die al sinds de jaren zestig een belangrijke rol speelt in de geneeskunde en waar je kunt lezen wanneer wordt midazolam gebruikt.
Midazolam werkt door de werking van GABA te versterken in de hersenen. GABA is een stof die van nature in je lichaam voorkomt en ervoor zorgt dat prikkels in je hersenen worden geremd. Wanneer het middel de werking van GABA versterkt, neemt spanning af en wordt de overdracht van prikkels in je zenuwstelsel verminderd.
De belangrijkste effecten van het middel zijn:
- Rustgevend: het vermindert angstgevoelens en spanning
- Slaapopwekkend: het helpt je sneller in slaap te vallen
- Spierontspannend: het zorgt voor vermindering van spierspanning
- Aanvalsonderdrukkend: het kan epileptische aanvallen stoppen of voorkomen
- Geheugenverminderd: het kan ervoor zorgen dat je je de periode na inname minder goed herinnert
Het middel wordt internationaal sinds begin jaren tachtig gebruikt in de geneeskunde. De Amerikaanse FDA keurde het middel in 1985 goed, en sindsdien is het uitgegroeid tot een van de meest gebruikte benzodiazepinen in ziekenhuizen wereldwijd.
Bij welke klachten en situaties wordt het middel gebruikt?
Artsen zetten het middel alleen in wanneer dat medisch echt nodig is. Het gebruik is meestal voor korte tijd, omdat langer gebruik risico’s met zich meebrengt.
De belangrijkste indicaties voor het middel zijn:
- Ernstige slapeloosheid: wanneer andere behandelingen niet werken en je meerdere nachten per week slecht slaapt met klachten overdag
- Acute onrust en angst: bij ernstige onrust die snel behandeld moet worden, bijvoorbeeld in combinatie met een psychische aandoening
- Epileptische aanvallen: om een aanval die langer dan vijf minuten duurt te stoppen, of bij een reeks aanvallen achter elkaar
- Alcoholontwenning: om ernstige ontwenningsverschijnselen te verminderen en aanvallen te voorkomen
- Sedatie bij onderzoeken: als premedicatie voor endoscopieën, kleine operaties of tandheelkundige ingrepen
- Klachten in de laatste levensfase: bij palliatieve sedatie om ondraaglijk lijden te verlichten
Het middel en midazolam zijn hetzelfde middel. De merknamen worden vaak in het ziekenhuis gebruikt, terwijl je op een recept soms de naam midazolam tegenkomt.
Dormicum bij slapeloosheid
Artsen spreken van ernstige slapeloosheid wanneer je meerdere nachten per week slecht slaapt, dit langer dan enkele weken aanhoudt, en je overdag last krijgt van vermoeidheid, concentratieproblemen of verminderd reactievermogen.
Voordat een arts een slaapmiddel als het middel overweegt, zoekt hij of zij eerst naar de oorzaak van je slaapproblemen. Dit kunnen zijn:
- Pijn of lichamelijke klachten
- Stress of psychische problemen zoals angst of depressie
- Andere ziekten of aandoeningen
- Medicijnen die de slaap verstoren
- Onregelmatige slaapgewoonten
Pas wanneer andere behandelingen niet helpen, kan het middel als tijdelijke noodoplossing worden ingezet. Het middel helpt vooral bij het inslapen door zijn snelle werking. De korte werkingsduur zorgt ervoor dat je niet de volgende dag nog suf bent.
Het gebruik van dit middel bij slapeloosheid wordt doorgaans beperkt tot enkele dagen, maximaal één tot twee weken. Bij dagelijks gebruik langer dan deze periode neemt het risico op gewenning en afhankelijkheid toe, daarom mag de dosis of duur nooit op eigen initiatief worden verhoogd. Dit is ook belangrijk om te weten bij wanneer wordt dormicum voorgeschreven.
Het middel bij epilepsie (aanval)
Bij een epileptische aanval treedt plotseling abnormale elektrische activiteit op in de hersenen. Dit kan zich uiten als schokken, verstijven, staren of onwillekeurige bewegingen. De meeste aanvallen stoppen vanzelf binnen enkele minuten.
Het middel wordt ingezet wanneer een aanval langer duurt dan ongeveer vijf minuten, of wanneer er meerdere aanvallen kort achter elkaar optreden. In deze situaties is snel ingrijpen belangrijk om schade te voorkomen.
De midazolam neusspray of vloeistof die in de wangzak wordt toegediend, zorgt voor snelle opname via het slijmvlies. Meestal neemt de aanval binnen enkele minuten af na toediening.
Praktische aandachtspunten bij epilepsie en het middel:
- De neuroloog bepaalt wanneer en hoeveel midazolam nodig is
- Toediening gebeurt meestal door een verzorger, familielid of zorgprofessional
- Goede instructie vooraf is noodzakelijk
- Bij gebruik van de neusspray spuit je het middel in één neusgat, soms gevolgd door het andere neusgat
- Noteer het tijdstip van begin van de aanval
- Controleer na afloop de ademhaling en het bewustzijn
Het middel bij onrust en medische onderzoeken
Het middel wordt vaak gegeven als premedicatie voor een medisch onderzoek of ingreep. Denk aan:
- Endoscopie (maag- of darmonderzoek)
- Kleine operaties onder lokale verdoving
- Tandheelkundige ingrepen
- Hartkatheterisatie
- Bronchoscopie
- Het hechten van grotere wonden
Het middel vermindert angst en spanning, ontspant de spieren en kan het geheugen voor de ingreep deels wissen. Hierdoor wordt de ervaring als minder belastend beleefd.
Er is een belangrijk verschil tussen orale en intraveneuze toediening:
- Tabletten of drank: de werking begint na 30 tot 60 minuten
- Intraveneuze toediening (via infuus): de werking begint binnen enkele minuten
Na gebruik van het middel is begeleiding altijd noodzakelijk; je mag niet alleen naar huis en niet zelf autorijden. De sufheid en het verminderde reactievermogen kunnen uren aanhouden, en je herinnert je mogelijk niet alles van de periode na inname, iets wat ook belangrijk is bij het bepalen van de midazolam dosering terminale sedatie.
Het middel bij alcoholontwenning
Wanneer iemand langdurig veel alcohol heeft gebruikt en plotseling stopt, kunnen ernstige ontwenningsverschijnselen optreden:
- Hevig trillen en overmatig zweten
- Extreme angst en onrust
- Ernstige slapeloosheid
- Epileptische aanvallen
- In ernstige gevallen: delirium tremens
Het middel kan in een ziekenhuis of klinische setting tijdelijk worden gebruikt om deze verschijnselen te verminderen en aanvallen te voorkomen. Dit gebeurt altijd onder strikte medische controle, vaak samen met andere maatregelen zoals observatie, vochttoediening, vitaminesuppletie en begeleiding.
Waarschuwing: zelf experimenteren met het middel en alcohol is zeer gevaarlijk. Het gelijktijdig gebruik van alcohol en het middel kan leiden tot ernstige ademhalingsproblemen en bewustzijnsverlies.
Het middel in de laatste levensfase
Bij ernstig zieke patiënten in de palliatieve fase kan het middel worden ingezet om extreme onrust, angst, benauwdheid of pijn te verlichten wanneer andere behandelingen onvoldoende effect hebben, waarbij de werking midazolam injectie een belangrijke rol speelt.
In deze situatie wordt het middel vaak continu toegediend via een infuus of onderhuids pompje. Dit heet palliatieve sedatie: de patiënt wordt in een kunstmatige slaap gehouden om het lijden te verlichten.
Het doel van palliatieve sedatie is comfort en vermindering van lijden, niet het versnellen van overlijden. Deze beslissing wordt alleen genomen na zorgvuldige afweging door arts, patiënt en naasten. Iedereen krijgt duidelijke uitleg over wat er gaat gebeuren en wat de verwachtingen zijn.
Midazolam wordt beschouwd als een van de vier essentiële geneesmiddelen voor kwaliteitszorg bij stervende patiënten. Het is het meest gebruikte benzodiazepine voor deze toepassing, mede omdat de werking goed omkeerbaar is als dat nodig is.
Hoe werkt het middel in het lichaam?
Het middel werkt op de GABA-A-receptor in de hersenen. Wanneer het zich aan deze receptor bindt, wordt de remmende werking van GABA versterkt, wat leidt tot vermindering van angst, spanning en overmatige prikkels in het zenuwstelsel. Tegelijk is het belangrijk te weten hoe herken dormicum overdosis om tijdig te kunnen ingrijpen bij onverwachte situaties.
De snelheid waarmee het middel gaat werken, hangt af van de toedieningsvorm:
- Injectie in de ader: binnen 1 tot 5 minuten
- Injectie in de spier: binnen ongeveer 15 minuten
- Tablet of drank: binnen 30 tot 60 minuten
- Neusspray: binnen enkele minuten
De werking houdt meestal enkele uren aan, wat relatief kort is vergeleken met andere benzodiazepinen zoals diazepam.
Midazolam wordt in de lever afgebroken en via de nieren uitgescheiden. Bij mensen met lever- of nierproblemen kan de werking langer aanhouden, omdat het middel trager uit het lichaam verdwijnt, iets wat ook van belang is bij de werking midazolam cassette systeem.
Belangrijke farmacologische kenmerken:
- Snelle aanvang van de werking
- Korte werkingsduur (enkele uren)
- Wateroplosbaar, waardoor meerdere toedieningsroutes mogelijk zijn
- Wordt afgebroken door de lever
- Ouderen zijn gevoeliger voor de werking, waardoor lagere dosering vaak nodig is
Vormen en toedieningswegen van het middel
Het middel is beschikbaar in verschillende toedieningsvormen. Elke vorm heeft zijn eigen toepassingen en werkingssnelheid.
- Tabletten: voor thuisgebruik bij slapeloosheid of voor onderzoeken, werking na 30-60 minuten
- Drank (siroop): vooral voor kinderen of mensen die moeite hebben met slikken, werking na 30-60 minuten
- Neusspray: voor acute epileptische aanvallen thuis of onderweg, werking binnen enkele minuten
- Vloeistof in de wangzak: alternatief voor neusspray bij epilepsie, snelle opname via mondslijmvlies
- Injectie (intramusculair): in ziekenhuis of ambulance, werking binnen 15 minuten
- Injectie (intraveneus) of infuus: alleen door artsen of verpleegkundigen, werking binnen minuten
Injecties en infusen worden uitsluitend door artsen of verpleegkundigen gegeven. Dit zijn geen vormen voor thuisgebruik.
Tabletten of drank van het middel
Tabletten en drank worden meestal thuis of op de dagbehandeling gebruikt, vooral bij ernstige slapeloosheid of ter voorbereiding op een onderzoek of ingreep, en soms in combinatie met andere middelen zoals bij de toepassing dormicum morfine sedatie in een klinische setting.
De tabletten werken na ongeveer 30 tot 60 minuten. De werkingsduur is enkele uren. Een gangbare dosering is 7,5 tot 15 mg per keer, maar de arts bepaalt altijd wat voor jou meest geschikt is.
Praktische tips voor inname:
- Neem het middel ongeveer een half uur voor je naar bed gaat
- Slik de tablet door met een glas water
- Combineer niet met alcohol
- Zorg dat je de komende 7-8 uur kunt slapen
- Sta niet meer op na inname tenzij strikt noodzakelijk
Neusspray of wangzak-vloeistof van het middel
Deze vormen worden vooral gebruikt bij epileptische aanvallen die langer aanhouden. De neusspray is ook geschikt voor kinderen vanaf 12 jaar.
De opname via het neusslijmvlies of mondslijmvlies is snel, waardoor de aanval meestal binnen enkele minuten afneemt. De midazolam neusspray, die in 2019 door de FDA werd goedgekeurd, wordt gebruikt volgens duidelijke richtlijnen voor wanneer midazolam neusspray gebruiken.
Kernstappen bij toediening:
- Blijf zelf zo rustig mogelijk
- Noteer het tijdstip van begin van de aanval
- Toedien de spray volgens het voorschrift van de arts
- Controleer na afloop de ademhaling en het bewustzijn
- Bel bij twijfel altijd de huisarts of 112
Bij sommige preparaten spuit je de helft van de dosis in één neusgat en de andere helft in het andere neusgat. Volg altijd de instructies van de apotheek en neuroloog.
Injectie en infuus van Dormicum
Injecties en infuus worden bijna altijd in het ziekenhuis, op de operatiekamer, in de ambulance of in het verpleeghuis gegeven.
De werking treedt zeer snel op, vaak binnen 1 tot 5 minuten. De arts of verpleegkundige stemt de hoeveelheid midazolam nauwkeurig af op je leeftijd, gewicht en de specifieke situatie.
Voorbeelden van situaties waarin injectie of infuus wordt gebruikt:
- Premedicatie voor anesthesie bij een operatie
- Sedatie op de intensive care bij beademde patiënten
- Behandeling van status epilepticus (langdurige aanval)
- Acute ernstige onrust of agitatie
Dit is geen thuismedicatie. De toediening vindt altijd plaats onder medisch toezicht met monitoring van ademhaling en hartslag.
Welke bijwerkingen kan het middel geven?
Naast het gewenste effect kan het middel bijwerkingen veroorzaken, die per persoon verschillen en afhankelijk zijn van de dosering, de toedieningsvorm en de individuele gevoeligheid. Het is daarom belangrijk om het advies over dormicum bijwerkingen zorgvuldig op te volgen.
De meest voorkomende bijwerkingen zijn:
- Slaperigheid overdag
- Sufheid en verminderde alertheid
- Vermoeidheid
- Verminderde concentratie en coördinatie
- Duizeligheid
Vooral ouderen hebben een hoger risico op vallen, verwardheid en geheugenproblemen. Daarom gebruiken artsen bij ouderen vaak een lagere dosering.
Ernstige maar zeldzame bijwerkingen zijn onder meer ademhalingsproblemen, paradoxale onrust (waarbij iemand juist meer agitatie ervaart in plaats van kalmering) en allergische reacties. Bij het optreden van deze klachten is het belangrijk om direct medische hulp in te schakelen. Experimenteer daarom nooit zelf met middelen of besluit niet zelfstandig tot dormicum medicatie online kopen, maar laat behandeling en controle altijd over aan een arts.
Veelvoorkomende bijwerkingen
De belangrijkste veelvoorkomende klachten zijn:
- Slaperigheid overdag: je voelt je suf en moe, ook als je voldoende hebt geslapen
- Verminderd reactievermogen: je reageert trager dan normaal
- Duizeligheid: vooral bij opstaan
- Spierzwakte: je voelt je slap en hebt minder kracht
- Geheugenverlies: je herinnert je de periode na inname niet goed (anterograde amnesie)
- Hoofdpijn: kan voorkomen, vooral na hogere doseringen
Door deze bijwerkingen zijn autorijden, het bedienen van machines en risicovolle activiteiten gevaarlijk na gebruik van het middel.
Bij gebruik van de neusspray kunnen lokale klachten optreden:
- Branderig gevoel in de neus
- Loopneus
- Tranende ogen
- Droge neus of droge mond
Minder vaak voorkomende en zeldzame bijwerkingen
Sommige bijwerkingen komen minder vaak voor, maar kunnen wel optreden:
- Nachtmerries of levendige dromen
- Onrust of agitatie (paradoxale reactie)
- Verwardheid of desoriëntatie
- Hallucinaties
- Stemmingsveranderingen zoals somberheid
- Misselijkheid of verstopping
- Droge ogen
Bij mensen met longziekten zoals COPD of slaapapneu kan de ademhaling extra worden onderdrukt. Dit is een serieus risico dat extra aandacht vraagt.
Neem bij ernstige of onverwachte klachten direct contact op met je arts, de huisartsenpost of bel 112.
Hoe gebruik je het middel veilig?
De dosering van het middel wordt altijd door de arts bepaald. Deze is afgestemd op je leeftijd, gewicht, de indicatie waarvoor je het krijgt en andere medicijnen die je gebruikt.
Volg altijd het etiket van de apotheek en de instructies van je arts of verpleegkundige precies op.
Veiligheidsregels voor gebruik:
- Combineer het middel niet met alcohol of drugs
- Neem niet meer in dan voorgeschreven
- Gebruik het niet langer dan afgesproken
- Meld alle andere medicatie die je gebruikt aan je arts
- Bewaar het middel buiten bereik van kinderen
- Geef het nooit aan iemand anders
Bij ouderen en mensen met nier- of leverproblemen is vaak een lagere dosering nodig. De arts houdt hier rekening mee bij het medicijn voorschrijven.
Wanneer innemen of toedienen?
Het juiste moment van inname hangt af van de situatie:
- Bij slapeloosheid: neem het middel ongeveer 30 minuten voordat je naar bed gaat, en alleen als je de komende 7-8 uur niet hoeft op te staan
- Voor medische ingrepen: neem het exact op het tijdstip dat het ziekenhuis of de arts heeft aangegeven, meestal 30-60 minuten voor het onderzoek
- Bij een epileptische aanval: volgens het noodplan van de neuroloog, meestal als een aanval langer dan 5 minuten duurt of bij een reeks aanvallen kort na elkaar
Hoe lang mag je het middel gebruiken?
De duur van gebruik hangt af van de indicatie:
- Bij slapeloosheid: meestal enkele dagen tot maximaal 1-2 weken om gewenning en afhankelijkheid te voorkomen
- Bij sedatie rondom ingrepen: eenmalig gebruik of zeer kortdurend
- Op intensive care of in palliatieve fase: de dosering en duur worden nauwkeurig door artsen bewaakt
Ga nooit zelf langer door dan afgesproken en verhoog nooit op eigen initiatief de dosis. Dit vergroot het risico op afhankelijkheid en ernstigere bijwerkingen.
Vergeten dosis of extra inname
- Als je het middel voor slapeloosheid vergeet en het al laat op de avond is, neem het dan meestal niet alsnog in. Je bent anders de volgende dag te suf. Vraag je arts of apotheek naar individuele instructies.
- Neem nooit een extra dosis zonder overleg als je vindt dat de eerste dosis onvoldoende werkt. Dit verhoogt het risico op ademhalingsdepressie.
- Bij (mogelijk) te veel het middel: neem direct contact op met arts, huisartsenpost of bel 112, zeker bij ernstige sufheid of ademhalingsproblemen.
Combinaties met andere middelen: alcohol, autorijden en medicijnen
Alcohol versterkt de versuffende werking van het middel sterk. Deze combinatie moet je vermijden. Zelfs kleine hoeveelheden alcohol kunnen leiden tot extreme sufheid, verwardheid en ademhalingsproblemen.
Autorijden en het bedienen van machines is gevaarlijk tijdens gebruik van het middel. In Nederland gelden wettelijke regels rondom rijden met benzodiazepinen. Je reactievermogen is verminderd, ook als je je goed voelt.
Voorbeelden van andere middelen die de werking van het middel kunnen beïnvloeden:
- Bepaalde antidepressiva
- Pijnstillers (opioïden) zoals morfine, tramadol of fentanyl
- Antischimmelmiddelen zoals ketoconazol
- Sommige antibiotica
- HIV-medicatie
- Sint janskruid (kruidenpreparaat)
Neem altijd een actueel medicatieoverzicht mee naar je arts of apotheker. Zij kunnen dan controleren op wisselwerkingen.
Wisselwerking met andere medicijnen
Sommige middelen remmen de afbraak van het middel in de lever:
- Antischimmelmiddelen (zoals ketoconazol, itraconazol)
- Bepaalde HIV-medicatie (proteaseremmers)
- Sommige antibiotica (erytromycine, claritromycine)
- Grapefruitsap
Deze middelen zorgen ervoor dat het middel sterker en langer werkt, met meer kans op bijwerkingen.
Andere middelen kunnen de afbraak juist versnellen:
- Bepaalde anti-epileptica (zoals fenytoïne of carbamazepine)
- Sint janskruid
- Rifampicine (antibioticum tegen tuberculose)
Bij combinatie met andere slaap- en kalmeringsmiddelen of opioïden is er extra risico dat de ademhaling sterk wordt onderdrukt. Dit kan levensbedreigend zijn.
Overleg altijd met je arts of apotheker bij veranderingen in je medicatie. Dit geldt ook voor zelfzorgmiddelen en kruidenpreparaten.
Zwangerschap, borstvoeding en orgaanfunctie
Gebruik van het middel tijdens de zwangerschap gebeurt alleen als het echt niet anders kan. Bespreek dit altijd met je arts en apotheker.
Eenmalig gebruik kan soms worden toegestaan, bijvoorbeeld bij een epileptische aanval of acute ingreep. Langdurig gebruik, vooral in het derde trimester, kan risico’s voor de baby geven, zoals ademhalingsproblemen of ontwenningsverschijnselen na de geboorte.
Midazolam komt in de moedermelk terecht. Bij de baby kan dit leiden tot:
- Slaperigheid
- Voedingsproblemen
- Verminderde alertheid
De arts overweegt vaak tijdelijk stoppen van borstvoeding of een ander medicijn. Meld zwangerschap, kinderwens of borstvoeding altijd aan al je behandelaars.
Nier- en leverproblemen
Mensen met ernstige nier- of leverziekte breken het middel langzamer af. Hierdoor werkt het middel sterker en langer.
Bij levercirrose, hepatitis C of ernstige nierinsufficiëntie moet de dosering worden aangepast. Soms kiest de arts voor een ander middel.
- Meld nierdialyse altijd expliciet aan je arts en apotheker
- Bij leverziekte is extra voorzichtigheid geboden
- De arts bepaalt welke dosering voor jou meest geschikt is
Stoppen met het middel en risico op afhankelijkheid
Bij kortdurend, incidenteel gebruik van enkele dagen kun je meestal zonder problemen direct stoppen.
Bij langer of dagelijks gebruik raakt je lichaam gewend aan het middel. Stoppen kan dan ontwenningsverschijnselen geven:
- Onrust en nervositeit
- Slapeloosheid (rebound-insomnia)
- Angst
- Trillen
- Overmatig zweten
- In ernstige gevallen: epileptische aanvallen
Bij gebruik langer dan ongeveer 1-2 weken moet stoppen altijd in overleg met de arts gebeuren. Vaak wordt een afbouwschema opgesteld.
Waarschuwing: stop nooit abrupt na langdurig gebruik. Dit kan onveilig zijn en zelfs aanvallen of ernstige onrust uitlokken.
Hoe verantwoord afbouwen?
Bij afbouwen wordt de dosis stap voor stap verlaagd. Bijvoorbeeld elke week een deel minder, volgens een persoonlijk schema van de arts.
Klachten tijdens het afbouwen kunnen zijn:
- Slechter slapen dan gewoonlijk
- Angstiger gevoel
- Lichte onrust
Deze klachten zijn meestal tijdelijk. Bespreek ze met je arts zodat het schema indien nodig kan worden aangepast.
Praktische adviezen voor afbouwen:
- Volg het schema van de arts precies
- Gebruik geen andere kalmeringsmiddelen of alcohol om de ontwenningsklachten “op te vangen”
- Houd contact met je arts of apotheker
- Wees geduldig: afbouwen kost tijd
Onder welke namen en waar is het middel verkrijgbaar?
Het middel is één van de merknamen van midazolam. Er bestaan ook andere merknamen en generieke varianten. De generieke variant heet simpelweg “midazolam” gevolgd door de naam van de fabrikant.
Sommige vormen, zoals de neusspray of bepaalde injectievormen, worden speciaal via ziekenhuis- of bereidingsapotheken geleverd. Niet alle vormen zijn in elke apotheek direct op voorraad.
Belangrijk om te weten:
- Het middel is altijd receptplichtig
- Je krijgt het uitsluitend via arts en apotheek
- Bij vragen over merknaam, generiek middel of vergoeding kun je je eigen apotheek raadplegen
- De arts kiest welke vorm en welk merk voor jouw situatie meest geschikt is
Het middel is een krachtig geneesmiddel dat bij juist gebruik veel verlichting kan bieden. Of het nu gaat om een korte nacht van ernstige slapeloosheid, het stoppen van een epileptische aanval, of het bieden van comfort in de laatste levensfase: de arts bepaalt zorgvuldig of en hoe het middel wordt ingezet.
Heb je vragen over het middel of midazolam? Bespreek deze altijd met je behandelend arts of vraag advies aan je apotheek. Zij kunnen je precies vertellen wat voor jouw situatie geldt en waar je op moet letten.